Muş’ta Kayıp Şehir Uydudan Bulundu: 120 Bin Metrekarelik Dev Kale Keşfedildi

Muş’ta arkeolog Melik Mirbey Ömeroğlu tarafından yürütülen araştırmalar sırasında, merkeze bağlı Mescidli köyü sınırlarında Urartu medeniyetinin erken dönemine ait olduğu değerlendirilen devasa bir kale yapısı keşfedildi. Yaklaşık 120 bin metrekarelik alanı kaplayan ve 1,4 kilometrelik sur uzunluğuna sahip olduğu belirlenen yapı, büyüklüğüyle dikkat çekiyor.

Uydu Görüntülerinden Yola Çıkıldı

Kalenin keşif süreci, bölgeye ait uydu görüntülerinin incelenmesiyle başladı. Arkeolog Melik Mirbey Ömeroğlu ve ekibi, görüntülerde doğal topoğrafyayla uyum göstermeyen bazı yapısal izler tespit etti.

Bu izlerin doğal oluşumlardan farklı olabileceği değerlendirilerek bölgede saha çalışması gerçekleştirildi. Yapılan incelemeler sonucunda söz konusu izlerin, yaklaşık 1,4 kilometre uzunluğundaki sur kalıntılarından oluşan büyük bir kale yerleşimine ait olduğu belirlendi.

Yaklaşık 17 Futbol Sahası Büyüklüğünde

“Dev Kale” olarak nitelendirilen yapının yaklaşık 120 bin metrekarelik bir alanı kapladığı tespit edildi. Bu alanın yaklaşık 17 futbol sahasına eşdeğer olduğu belirtildi.

Kalenin surlarında kiklopik ve poligonal taş işçiliğinin kullanıldığı değerlendirilirken, surların iç bölümde yaklaşık 2 metre, dış cephede ise 4 metre yüksekliğe ulaştığı kaydedildi.

Mimari özellikleri bakımından Erken Demir Çağı kaleleriyle benzerlik gösteren yapının, Urartu döneminin erken evrelerine ilişkin önemli bilgiler sunabileceği değerlendiriliyor.

Arzaşkun Araştırmalarına Yeni Veri

Arkeolog Melik Mirbey Ömeroğlu, kalenin Urartu Krallığı’nın batıya doğru yayılma güzergâhında bulunmasının keşfi daha da önemli hale getirdiğini belirtti.

Ömeroğlu, kalenin Urartu’nun erken dönem başkentlerinden Arzaşkun’un konumuna ilişkin araştırmalara yeni veriler sağlayabileceğini ifade etti.

Ömeroğlu, keşif sürecine ilişkin yaptığı açıklamada, uydu görüntülerindeki yapısal anomalilerin saha çalışmalarıyla incelendiğini ve yapılan gözlemler sonucunda bunların büyük bir kale yerleşimine ait sur kalıntıları olduğunun anlaşıldığını söyledi.

Koruma ve Tescil İçin Başvuru Yapıldı

Keşfin ardından kalenin korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla resmi süreç de başlatıldı.

Kalenin tescil edilmesi ve koruma altına alınması amacıyla Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna başvuruda bulunulduğu bildirildi. Başvurunun kurul tarafından incelenerek gerekli değerlendirmelerin yapılması bekleniyor.

Kale İçerisinde Dikkat Çeken Yapılar

Kalenin kuzey bölümünde yapı kalıntılarına ait bazı izlerin güçlükle de olsa görülebildiği belirtildi. Güney kesiminde ise yaklaşık 25 metre yarıçapında, daha küçük taşlarla örülmüş dairesel bir çukur tespit edildi.

Bu yapının, kalenin su ihtiyacını karşılamak amacıyla oluşturulmuş bir su yapısı olabileceği değerlendiriliyor.

Muş’un Tarihi İçin Önemli Bir Keşif

Mescidli köyü sınırlarında ortaya çıkarılan “Dev Kale”, yalnızca büyüklüğüyle değil, Urartu’nun erken dönemlerine ilişkin taşıdığı potansiyel bilgiler açısından da önem taşıyor.

Bilimsel araştırmaların ve koruma kurulu incelemelerinin tamamlanmasının ardından yapılacak çalışmaların, kalenin hangi dönemde ve hangi amaçla kullanıldığına, yerleşimin özelliklerine ve Urartu’nun bölgedeki varlığına ilişkin yeni bilgiler ortaya koyması bekleniyor.

Muş’un binlerce yıllık tarihine ışık tutabilecek keşfin, kentteki arkeolojik araştırmalar açısından yeni bir dönemin kapısını aralaması bekleniyor.